Jon Fosse

"For mig er friheden den højeste og første livsbetingelse," skrev Ibsen i et brev til Georg Brandes. i 1882. Med dette sitatet som stikkord har nitten fremstående dramatikere fra ti land skrevet korte stykker for scenen. Resultatet av Det Åpne Teaters "Ibsen international short text challenge 2006" ble ikke bare lesninger, oppsetninger og evenementer en rekke steder i inn og utland; det ble to dramatikkantologier. Mellom disse permene er åtte av de norske bidragene samlet: Husarenes ettermiddag av Jesper Halle. Fridom av Jon Fosse. Stolen av Gro Dahle. Jegerne av Wetle Holtan. Skade av Arne Lygre. Utflukt av Gyrid Axe Øvsteng. Vi to av Marit Tusvik. Rød, Snø og Ulven av Lisa C B Lie.

Dramatikkantologi for ungdom med tekster av Norges fremste samtidsdramatikere. I samarbeid med Det Norske Teatret, Det Åpne Teater, Figurteatret i Nordland, Teatret Vårt i Molde, Nord-Trøndelag Teater, Rogaland Teater og Bragetreateret i Drammen. Gjennom DUS, eller Den unge scenen, stifter unge skuespillere og publikum bekjentskap med nyskrevne tekster av Jon Fosse, Christopher F-B Grøndahl, Liv Heløe og Finn Iunker. DUS-tekstene settes våren 2005 opp på hele 27 lokale scener, på seks regionsteaterscener, det hele toppet med forestillinger på Det Norske Teatret i mai. I DUS-antologien foreligger tekstene i bokform - et unikt tilbud også til fremtidig teaterinteressert ungdom, til ungdomsskoler, videregående skoler og teatergrupper.

Boka inneheld sju teaterstykke av Jon Fosse: Gitarmannen, Dei døde hundane, Vakkert, Dødsvariasjonar, Jenta i sofaen, Lilla og Suzannah. Frå før finst samlingane Teaterstykke 1 og Teaterstykke 2.

Boka inneheld skodespela Nokon kjem til å komme (1996), Og aldri skal vi skiljast (1994), Namnet (1995,1998), Barnet (1997), Mor og barn (1997), Sonen (1997) og Natta syng sine songar (1998).

Kristoffer er åtte år, og om kvelden ligg han og skal lese Donald, men tenkjer og tenkjer på verdsrommet. Er det ein kant ein stad der ute, der verdsrommet sluttar - og kva er utanfor den? I rommet ved sida av Kristoffers, med døra på gløtt, sit faren og les i ei bok av Kant. Han må stadig inn til guten sin og svare på spørsmåla hans, og det blir klart at ingen av oss kan forstå alt - ikkje Kristoffer, ikkje far hans, og ikkje filosofen Kant. Tittelen på vår bok speler som ein skjønar både på tenkjaren Kant og på den kanten guten tenkjer seg der verdsrommet endar. Jon Fosses vesle .filosofibok. for dei yngste kom ut første gong i 1990. Boka har vore utseld lenge, og planen vår har like lenge vore å nyillustrere boka og gi henne ut på nytt. Akin Duzakin har gått til oppgåva med stort engasjement, og vi trur dette er ein kommande klassikar.

Forfattarens første skodespel, med tre roller. Ei kvinne i førtiårsalderen dagdrømmer om mannen i sitt liv. Om han som ikkje er, og som aldri har vore. Stykket vart skrive etter initiativ frå Den Nationale Scene i Bergen og framsynt der våren 1994.

Dikta i denne samlinga kan kanskje best karakteriserast som musikalske tekstar om det som lyser for alt som er borte. Den musikalske diksjonen gjer orda gode. Det gjer også den personlege patos, helst sorga og tøyinga mot yttergrensene i eksistensen. Med denne boka fullfører Jon Fosse ein lyrisk trilogi som byrja med "Engel med vatn i augene" og heldt fram med "Hundens bevegelsar".

Svevn: Ti menneske sine liv vevast saman i ei lita leilegheit. Stykket stiller spørsmål om livet kunne vorte annleis om ein hadde tatt andre val. Varmt: To menn og ei kvinne møtast på ei kai. Dei har vore der før ein gong, og noko som hende den gongen vekker gamle kjensler og bring fortid og notid saman. Svevn hadde urpremiere 25. august på Nationaltheatrets Amfiscene under Samtidsfestivalen 2005. Varmt hadde urpremiere på Deutsches Theater i Berlin 27. september 2005.

Ei jente sit på ein sofa, ho veit ikkje kva ho skal finne på. Ho kranglar med mora og er sjalu på den eldre søstra. Ho lengtar også etter den fraverande faren, ein sjømann.

Historia om ein journalist som går av flybussen og ser ei herja jente falle over ende - skal han hjelpe henne eller ikkje? Snart er ho installert på hotellrommet hans. Det blir historia om korleis eit liv fort er forandra.

Boka inneheld dikta frå forfattaren sine diktsamlingar "Engel med vatn i augene", "Hundens bevegelsar" og "Hund og engel".

Heiter hovudpersonen i denne romanen Fredrik eller Bjørn? Er han bygdegut og faren prest, eller er han oppvaksen i ein drabantby og faren no pensjonert anleggsarbeidar? Det identitetens problem det gjeld, i ei bok som grip djupt i erkjenninga av det postmoderne subjektets splitting og einsemd.

Jon Fosse (f. 1959) er oppvaksen i Strandebarm og bur i Bergen. Han er Europas mest spelte samtidsdramatikar, omsett til over førti språk i fire verdsdelar. Sidan debuten i 1983 har han skrive eit førtitals bøker. Hans eineståande og produktive forfattarskap omfattar romanar, lyrikk, dramatikk, essay og barnebøker. Dei to nyaste stykka til Jon Fosse samla i éi bok. Begge stykka hadde urpremiere i 2004, Dei døde hundane på Rogaland Teater og Sa ka la på Aarhus Theater. Sa ka la tematiserer kva som hender når eit menneske mistar språket. Ei mor ligg på sjukehuset etter eit hjerneslag. Ho kan berre uttrykkje korte lydar I Dei døde hundane ventar ein mann på hunden sin, som har forsvunne. Vi blir førde inn i ein nabokonflikt som får store konsekvensar.

Teaterstykka i denne boka omfattar Ein sommars dag (uroppføring på Det Norske Teatret 1999), Draum om hausten (uroppføring på Nationaltheatret 1999), Medan lyset går ned og alt blir svart (upremiere Teater Ibsen 1999), Besøk (uroppføring til Festspela i Bergen på Den Nationale Scene 2000), Sov du vesle barnet mitt (urpremiere på Theatre de Folle Pensee 2000), Vinter (uroppføring på Rogaland Teater 2000) og Ettermiddag (uroppføring på Teaterhogskolan i Stockholm 2000).

Lilla vart første gong framført i engelsk omsetjing som Purple på Traverse Theatre ved The Royal Lyceum Youth Theatre 20. februar 2003. Suzannah er monologisk for tre skodespelarar og hadde urpremiere på NRK Fjernsynet 1. januar 2004.

Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen etter at nokon skal bry seg om ein. Spelet hadde urpremiere til Festspela i Bergen, Den Nationale Scene 27. mai 1995.

Lene har vore i kjelleren mange ganger før, men då har allid nokon vore med. Ein dag tjuvlånar ho brorens lommelykt for å gå ned aleine. Men så skjer det noko.

I Rambuku står eit eldre ektepar på overgangen mellom liv og død. Kvinna talar og mannen teier. Dei står klare til å reise til å reise til den andre sida, inn i det ukjende, til Rambuku. Mens dei prøver å få auge på det som ligg framfor dei, ser dei tilbake på det som har vore. Stykket hadde urpremiere på Det Norske Teateret i 2006. Historien i Skuggar kjem sakte til syne i eit landskap som ikkje er lett å definere. Ein mann møter igjen gamle kjenningar, som kona som forlet han for bestevenen. Også foreldra hans og kvinna til faren er der. Dei er samla igjen, dei forstår ikkje kor dei er, og dei slepper ikkje unna kvarandre. Stykket hadde urpremiere under Festspillene i Bergen 2006