W Llewelyn Williams

W. Llewelyn WilliamsGwilym a Benni Bach"Odi lesu Grist ddim yn folon gneud beth i ni am iddo neud?" gofynnai Benni." O odi, gwlei," atebai Gwilym gan synfyfyrio." Wel, pam odd e'n gellwn i ni lychu'n dillad?" meddai Benni. Ni ddaeth atebiad Gwilym ar unwaith. Ar l eiliad neu ddwy o betruster, "Benni Bach?" meddai. "Mi agores i'n llyged wrth wedd o." Ar l bod i ffwrdd am nifer o yn astudio, mae meddyg ifanc yn dychwelyd adref i'w fro enedigol yn Nyffryn Tywi ac yn cwrdd am y tro cyntaf 'i ddau nai ifanc, Gwilym a Benni-Benni Bach, i ddefnyddio enw pawb amdano. Cawn bortread hoffus a llawn o'r ddau fachgen wrth i ni eu dilyn yn tyfu, chwarae, breuddwydio, mynd i'r ysgol, ymweld ag Abertawe: thrwyddynt hefyd cawn bortread o lencyndod yng nghefn gwlad Sir Gaerfyrddin yn ystod chwarter olaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac yn enwedig ei thafodiaith. Yn wleidydd, newyddiadurwr, cyfreithiwr a hanesydd amatur, William Llewelyn Williams hefyd oedd ymhlith y nofelwyr Cymraeg cyntaf o Dde Cymru. Ef oedd yr Aelod Seneddol dros Gaerfyrddin o 1906 i 1918.

(The Welsh novel Gŵr y Dolau by William Llewelyn Williams)W. Llewelyn WilliamsGŵr y DolauPe gwelsai bardd neu arlunydd hi ben bore yn rhedeg allan i'r clos phadellaid o geirch yn ei llaw-a'r gwynt nwyfus yn chwarae 'i gwallt ac yn codi gwrid i'w hwyneb... a'i gweld yn bwydo llaw dirion y fronrhuddyn a'r aderyn y to, ac yn ysgwyd ei ffedog yn wyneb rhyw hwyad daeog neu i r reibus a'i gyrru ar ffo i'w lle eu hun: pe gwelsai bardd neu arlunydd hyn, meddaf, coronai hi ar unwaith yn Frenhines yr Adar. Ond nid oedd bardd neu arlunydd yn y Gelli, ac ni thynnodd sylw neb ond Leisa wrth fwydo'r ieir a'r adar. Ac ni ddywedodd Leisa ond hyn: "Dir safio ni Garw mor ffond o ffowls mae Miss Bowen." Mae'r gantores dywilliedig Gladys Bowen yn dychwelyd o Lundain i aros gyda'i modryb yn Sir Gaerfyrddin. Yno mae'n cwrdd chymeriadau rhyfedd a hoffus bro Llanelwid: Nat y Gof direidus, Leisa'r llaethwraig, Robin y prydydd hunan-bwysig a Mr. Rowlands y ciwrat chwithig. Ond gan un gŵr yn unig mae calon Miss Bowen... Yn wleidydd, newyddiadurwr, cyfreithiwr a hanesydd, William Llewelyn Williams oedd un o nofelwyr Cymraeg mwyaf talentog ei gyfnod. Comedi cymdeithasol yw'r nofel hon ac mae'n fynegiant llawn o gariad yr awdur at ei wlad a'i fro enedigol.